Frankenstein

Elegante, mooie, gotische horror gedrenkt in overontworpen duisternis en ingewikkeld gedetailleerde esthetiek is al tientallen jaren het handelsmerk van Guillermo Del Toro. Van Hellboy tot Pan's Labyrinth en verder naar het prachtige The Shape of Water en Crimson Peak, de Spaanse visionair heeft keer op keer bewezen dat hij de meest opmerkelijke verhalen uit zichzelf kan persen, als hij de kans krijgt. Wat, in het geval van de bewerking van Mary Shelley's iconische, onsterfelijke verhaal van het monster van Frankenstein, hij nooit deed. In ieder geval niet tot nu toe, nadat ze Netflix naar binnen hebben gelokt en ze hun oneindige portemonnee hebben laten splitsen. Daarvoor was Del Toro al bijna 20 (!) jaar bezig om zijn favoriete boek te verfilmen. En nu is het eindelijk zover.

Oscar Isaac is werkelijk fantastisch in de hoofdrol als Baron Victor Frankenstein.

Het is niet verwonderlijk dat al vroeg in de twee uur en 29 minuten durende saga van Dr. Frankenstein en zijn griezelige creatie, duidelijk wordt dat Guillermo Del Toro veel minder geïnteresseerd is in het horroraspect van Mary Shelley's 200 jaar oude boek en meer in het romantische poëtische. Er is een John Milton-achtige kwaliteit in de manier waarop hij ervoor heeft gekozen om Shelley's woorden te interpreteren en in tegenstelling tot elke andere bewerking van hetzelfde bronmateriaal, slaagt hij erin om het bronmateriaal te vieren, te eren en dicht bij het bronmateriaal te blijven, terwijl hij een deel van het verhaal optilt dat ik nu, na het zien van de film, niet helemaal begrijp waarom we nooit eerder hebben gekregen. Er is hier een consistente filosofische reflectie over wat er nodig is om mens te zijn. Er is een tragedie en een romance die elk frame doordringt en nog steeds een duisternis die die gotische sfeer opbouwt, waarvoor Del Toro (zoals ik al zei) zijn naam heeft gemaakt.

De cinematografie is fantastisch en zal ongetwijfeld een Oscar winnen.

Frankenstein (2025) is verdeeld in drie verschillende hoofdstukken en opent met een epiloog waarin de gewonde, bloederige baron Victor Frankenstein door zijn eigen creatie over een prachtige ijsvogel wordt achtervolgd. Daarna springt Del Toro stijlvol naar een hoofdstuk genaamd Victor's Tale en gooit me dan als kijker verder in The Creature's Tale, wat natuurlijk inzicht geeft in de mentaliteit van het monster en de wanhopige jacht op zijn schepper, als een direct contrapunt voor het hoofdstuk ervoor. Ik wil echt niet te veel praten over hoe het verhaal hier is gestructureerd of op welke delen van het boek Del Toro zich in het bijzonder richt, maar het volstaat te zeggen dat het duidelijk is dat Guillermo sinds 2005 werkt, al was het maar in zijn hoofd, aan hoe hij idealiter zou kiezen voor het structureren van een verfilming van zijn absoluut favoriete boek. Er is een elegantie in de vertelling hier en een vaardigheid in de dramaturgische prioritering die steeds terugkeert naar het thema waar Del Toro nu al vier films mee te maken heeft: wat betekent het om mens te zijn?

Startkabels aan de achterkant, zegt u? Ik neem het!

Oscar Isaac is overtuigend van het eerste tot het laatste frame als Baron Frankenstein, ondanks het feit dat hij een belachelijk kapsel heeft, theatraal en vaak overdreven acteert met een soort ouderwetse capaciteit, inclusief al het luide theaterdialect en de wilde kostuumkeuzes. Een minder capabele hoofdrolspeler had de grootse visie van Del Toro zeker kunnen bederven, maar Oscar niet, want de man is echt altijd altijd fantastisch. Hij heeft het vermogen om het tempo van zijn eigen monologen en dialogen te veranderen, wat het vertellen van verhalen enorm verbetert. Vanuit een kalm en methodisch, emotieloos stoïcisme wordt hij niet zelden overweldigd door zijn eigen emoties en laat hij zich erdoor door hele sleutelscènes leiden. Isaac's aanwezigheid en natuurlijke intensiteit werken hier ongelooflijk goed en hij is zo goed dat ik oprecht hoop dat hij begin 2026 in het gesprek zal zijn voor een mogelijke golden boy.

Jacob Elordi in de rol van het monster is ook absoluut briljant. Del Toro heeft ervoor gekozen om Shelley's beschrijving van het aan elkaar genaaide beest van vlees een beetje anders te interpreteren dan eerdere filmmakers, waardoor een personage ontstaat dat net zo afschuwelijk en fysiek bedreigend is als mooi en kwetsbaar. Dit is natuurlijk de sleutel tot de meer romantische toon waarmee het verhaal wordt verteld, en Elordi heeft een zeldzaam vermogen om een soort dreigende elegantie te mengen met woede-uitbarstingen en uitingen van zijn ietwat losgeslagen kracht, inclusief het oppakken van aanvallende wolven en ze in tweeën vouwen alsof het ijsstokjes zijn.

Achter de camera heeft Del Toro de goede smaak gehad om de Deen Dan Laustsen opnieuw te plaatsen, die achter de ondraaglijk mooie beelden zit die alles vormen, van Crimson Peak tot Shape of Water. De cinematografie gedurende de 149 minuten van Frankenstein is zo angstaanjagend mooi, dat dit dankzij het fenomenale kunstontwerp van Brandt Gordon en Celestria Kimmin verreweg de mooiste speelfilm van het jaar is. De muziek is ook fantastisch. Academy Award-winnaar Alexandre Desplat (die won voor zijn score in The Shape of Water) mixt een soort gothic dreiging en boze intensiteit met heel wat heel mooie, meeslepende stukken die bijdragen aan dat heerlijke gevoel van tijdloze, ouderwetse storytelling waar Del Toro zo goed in is.

Een episch, mooi verhaal.

In een filmwereld waar 99% van alles wat wordt uitgebracht remakes/reboots zijn of meer hersendode, identiteitsloze superheldenfilms die bijna uitsluitend voor het groene scherm zijn gemaakt, is het zo ongelooflijk leuk om via een film als deze eraan herinnerd te worden waar de entertainmentvorm in feite voor gemaakt is. Prachtige, boeiende, sfeervolle en prachtige sprookjes die betoveren en 149 minuten laten aanvoelen als 14. Petje af, Guillermo.